Coaching Tips: Using the Coachee's Language

Coaching Tips: Using the Coachee's Language - to build trust

การสร้าง Trust ด้วยภาษาของ Coachee: ประยุกต์ใช้ VAK อย่างไรให้เป็นธรรมชาติ?

VAK คืออะไร?

VAK เป็นกรอบคิดที่ช่วยให้เราสังเกตว่า บุคคลอาจรับรู้ เรียบเรียง และถ่ายทอดประสบการณ์ผ่านภาษาที่แตกต่างกัน ได้แก่

• V — Visual: ภาษาที่เชื่อมโยงกับภาพ มุมมอง ความชัดเจน และทิศทาง

• A — Auditory: ภาษาที่เชื่อมโยงกับเสียง คำพูด น้ำเสียง และบทสนทนา

• K — Kinesthetic: ภาษาที่เชื่อมโยงกับความรู้สึก พลังงาน และประสบการณ์ที่รับรู้ได้

VAK เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายในบริบทของ Learning Preferences หรือความชอบในการรับข้อมูล ต่อมา Neil Fleming และ Colleen Mills ได้พัฒนาแนวคิดเป็น VARK โดยเพิ่ม R — Read/write หรือการรับรู้และจัดระเบียบข้อมูล ผ่านการอ่านและการเขียน

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความว่าแต่ละคนมี Learning Style เพียงประเภทเดียว หรือเรียนรู้ได้ดีเฉพาะเมื่อได้รับข้อมูลตรงกับประเภทของตนเอง เพราะคนคนเดียวกันสามารถใช้หลายช่องทางร่วมกันได้ และอาจเลือกใช้ภาษาที่แตกต่างกัน ตามเรื่องที่กำลังคิดหรือพูดถึง

Use VAK to expand your listening, not to label the coachee.

สำหรับการโค้ช VAK จึงมีคุณค่าในฐานะ Listening Lens หรือ “เลนส์ในการฟัง” มากกว่าเครื่องมือจัดประเภทคน

ใช้ VAK เพื่อขยายการฟัง ไม่ใช่เพื่อติดป้ายให้ Coachee

VAK ช่วย Build Trust ได้อย่างไร?

เมื่อต้องการสร้าง Trust ช่วงเปิดการสนทนา สิ่งสำคัญไม่ใช่การรีบวิเคราะห์ว่า Coachee เป็นคนประเภทใด แต่คือการฟังว่า เขากำลังใช้ภาษาแบบใดเพื่ออธิบายโลกของตนเอง

เมื่อ Coach เลือกใช้คำถามที่สอดคล้องกับภาษาของ Coachee อีกฝ่ายมักรู้สึกว่า:

• พูดได้ง่ายขึ้น

• ไม่ต้องพยายามแปลความคิดของตนเองมากเกินไป

• ได้รับการฟังอย่างแท้จริง

• สามารถค่อย ๆ สำรวจเรื่องที่อยู่ในใจได้อย่างปลอดภัย

ช่องทาง	ความหมายในการสนทนา	วิธีช่วยสร้าง Trust
V — Visual	ชวนให้เห็นภาพรวม ภาพอนาคต หรือสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น	ช่วยให้อีกฝ่ายจัดระเบียบความคิด และมองเห็นสถานการณ์ชัดขึ้น
A — Auditory	ชวนให้สังเกตคำพูด น้ำเสียง หรือบทสนทนาภายใน	ทำให้อีกฝ่ายรู้สึกว่าเสียงและมุมมองของเขามีความหมาย
K — Kinesthetic	ชวนให้รับรู้ความรู้สึก พลังงาน หรือประสบการณ์ที่สัมผัสได้	ทำให้อีกฝ่ายรู้สึกว่า Coach ไม่ได้สนใจเฉพาะเหตุผล แต่ใส่ใจตัวตนของเขาด้วย

การใช้คำถามอย่างยืดหยุ่น ยังช่วยลดการยึดตัวตนของโค้ชเป็นหลัก และฝึกให้โค้ชได้ฟังและสังเกตโค้ชชี่มากขึ้น

ตัวอย่างคำถาม VAK ช่วงเปิดการสนทนา

V — Visual: ชวนให้เห็นภาพ

เหมาะเมื่อ Coachee ใช้คำว่า “เห็นภาพ” “ยังไม่ชัด” “มองไม่ออก” “อยากเห็นทิศทาง” หรือ “ยังต่อเรื่องต่าง ๆ ไม่เข้าด้วยกัน”

ตัวอย่างคำถาม:

• วันนี้มีเรื่องอะไรที่อยากมองให้ชัดขึ้นไหมคะ?

• หากเราลองวาดภาพรวมของสถานการณ์ตอนนี้ คุณเห็นอะไรบ้าง?

• มีเรื่องใดที่ยังดูเหมือนภาพไม่ชัด หรือยังต่อจิ๊กซอว์ไม่ครบ?

• ตอนนี้คุณเห็นทางเลือกอะไรอยู่บ้าง?

• เมื่อจบบทสนทนา คุณอยากเห็นภาพอะไรชัดขึ้น?

A — Auditory: ชวนให้ได้ยินเสียงของตนเอง

เหมาะเมื่อ Coachee พูดถึงสิ่งที่ “ได้ยิน” “ติดอยู่ในหัว” “อยากพูดออกมา” หรือ “มีเสียงหนึ่งบอกว่า...”

ตัวอย่างคำถาม:

• ช่วงนี้มีประโยคไหนที่วนอยู่ในใจบ่อย ๆ ไหม?

• มีบทสนทนาไหนที่คุณยังนึกถึงอยู่?

• มีคำพูดของใครที่ยังมีอิทธิพลต่อความคิดของคุณ?

• วันนี้มีเรื่องอะไรที่คุณอยากพูดออกมาให้ได้ยินชัด ๆ?

• เมื่อจบบทสนทนา คุณอยากได้ยินตัวเองพูดว่าอะไร?

K — Kinesthetic: ชวนให้รับรู้ความรู้สึกและพลังงาน

เหมาะเมื่อ Coachee ใช้คำว่า “หนัก” “ตึง” “อึดอัด” “เหนื่อย” “โล่ง” “เบาลง” หรือพูดถึงพลังงานและความรู้สึก

ตัวอย่างคำถาม:

• ตอนนี้คุณรู้สึกอย่างไรบ้าง?

• ช่วงนี้เรื่องไหนใช้พลังของคุณมากที่สุด?

• มีอะไรที่ทำให้คุณรู้สึกหนักใจ หรือทำให้เบาใจขึ้นบ้าง?

• เมื่อพูดถึงเรื่องนี้ คุณสังเกตเห็นความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?

• เมื่อจบบทสนทนา คุณอยากรู้สึกแตกต่างจากตอนนี้อย่างไร?

ใช้ VAK อย่างไรโดยไม่ทำให้บทสนทนาดูเป็นเทคนิค?

สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรถามคำถาม V, A และ K ต่อเนื่องกันเหมือนกำลังทำแบบประเมิน แต่ให้เริ่มจากคำถามกว้าง ๆ ฟังถ้อยคำที่ Coachee เลือกใช้ และค่อยต่อยอดด้วยภาษาของเขา

ตัวอย่างเช่น:

Coachee: “ช่วงนี้มองไม่เห็นทางเลยค่ะ ทุกอย่างดูยุ่งไปหมด”

Coach: “หากลองถอยออกมามองภาพรวม มีส่วนไหนที่คุณอยากทำให้ชัดขึ้นก่อนคะ?”

หรือ:

Coachee: “ฉันรู้สึกหนักมาก เหมือนมีหลายเรื่องกดอยู่”

Coach: “เรื่องไหนกำลังใช้พลังของคุณมากที่สุดคะ?”

หัวใจสำคัญ: Using the Coachee’s Language

Coach ไม่จำเป็นต้องใช้คำเดียวกับ Coachee ทุกคำ แต่ควรฟังให้ลึกพอที่จะไม่รีบเปลี่ยนโลกของเขาให้กลายเป็นภาษาของเรา

การใช้ภาษาของ Coachee ไม่ใช่เพียงเทคนิคการเลือกคำ แต่เป็นการแสดงความเคารพต่อประสบการณ์ของอีกฝ่าย

เมื่อ Coach ไม่รีบตีความ ไม่รีบให้คำแนะนำ และไม่รีบแปลความหมายแทน Coachee บทสนทนาจะมีพื้นที่มากขึ้นสำหรับความไว้วางใจ การสะท้อนคิด และการค้นพบคำตอบจากภายใน

(C) Copyright - All rights reserved.

Reference:

Fleming, N. D., & Mills, C. (1992). Not another inventory, rather a catalyst for reflection. To Improve the Academy, 11, 137–155.

Pashler, H., McDaniel, M., Rohrer, D., & Bjork, R. (2009). Learning styles: Concepts and evidence. Psychological Science in the Public Interest, 9(3), 105–119.